Hoa Kỳ và tham vọng định hình kỷ nguyên AI

Kế hoạch Hành động AI (America’s AI Action Plan), được chính quyền Mỹ công bố vào tháng 7/2025, thể hiện rõ tham vọng của Hoa Kỳ trong việc định hình kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và duy trì vai trò dẫn dắt toàn cầu. AI được Washington coi là động lực chiến lược then chốt cho tăng trưởng kinh tế, an ninh quốc gia và vị thế quốc tế trong nhiều thập kỷ tới.

Kế hoạch này xoay quanh ba trụ cột chính. Thứ nhất là thúc đẩy đổi mới công nghệ, với cam kết giảm bớt rào cản pháp lý cho doanh nghiệp AI, mở rộng “hộp cát quy định”, khuyến khích mã nguồn mở và tăng khả năng tiếp cận dữ liệu chính phủ cho nghiên cứu. Cách tiếp cận này nhằm tạo môi trường linh hoạt, giúp các công ty Mỹ tăng tốc thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ mới.

Trụ cột thứ hai là xây dựng hạ tầng AI. Chính phủ Mỹ đặt mục tiêu đẩy nhanh phát triển trung tâm dữ liệu, mở rộng sản xuất bán dẫn trong nước và bảo đảm nguồn cung năng lượng cho các cơ sở AI quy mô lớn. Nhiều chính sách hỗ trợ tài chính như ưu đãi thuế, bảo lãnh vay và đơn giản hóa thủ tục cấp phép đã được triển khai, cùng với việc lựa chọn các địa điểm chiến lược để xây dựng hạ tầng quốc gia.

Trụ cột thứ ba tập trung vào ngoại giao và an ninh quốc tế. Mỹ nhấn mạnh vai trò dẫn dắt trong việc phổ biến AI ra toàn cầu, đồng thời tăng cường bảo vệ an ninh mạng và ngăn chặn nguy cơ lạm dụng AI. Việc thành lập trung tâm chia sẻ thông tin tình báo AI cho thấy nỗ lực phối hợp giữa nhà nước và khu vực tư nhân trong quản trị rủi ro.

Song song với chính sách, mô hình hợp tác công – tư được đẩy mạnh, tiêu biểu là Project Stargate trị giá 500 tỷ USD và hàng loạt cam kết đầu tư hàng trăm tỷ USD từ các tập đoàn công nghệ lớn. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đối mặt với tranh luận về năng lượng, môi trường và trách nhiệm xã hội. Bài toán cốt lõi với Hoa Kỳ là duy trì cân bằng giữa đổi mới nhanh và phát triển bền vững, trong bối cảnh cạnh tranh AI toàn cầu ngày càng khốc liệt.