Phân Biệt Van Bi Điện Kosaplus ON/OFF Và Tuyến Tính
Phân loại cơ chế đóng ngắt của mô tơ điện Kosaplus
Trên thị trường van công nghiệp, van bi điện Kosaplus được chia thành hai nhóm vận hành hoàn toàn khác nhau về nguyên lý điều khiển: nhóm đóng ngắt hoàn toàn ON/OFF và nhóm điều tiết lưu lượng theo góc tuyến tính. Hai nhóm này dùng cùng loại thân van bi cơ khí nhưng khác nhau ở actuator và logic điều khiển bên trong.
Việc chọn sai nhóm van dẫn đến hai hậu quả thực tế: nếu lắp van ON/OFF vào vòng điều khiển lưu lượng, hệ thống không thể điều tiết mà chỉ đóng hoặc mở hoàn toàn. Ngược lại, nếu lắp van tuyến tính vào mạch chỉ cần đóng ngắt đơn giản, chi phí thiết bị tăng không cần thiết và mạch điều khiển phức tạp hơn.
Cơ chế phân biệt nằm ở bộ mô tơ điện Kosaplus và bo mạch điều khiển. Van ON/OFF nhận tín hiệu nhị phân (24VDC hoặc 220VAC bật/tắt), actuator quay bi van đúng 90 độ rồi dừng. Van tuyến tính nhận tín hiệu analog liên tục (4–20mA hoặc 0–10V), actuator giữ bi van ở góc mở tương ứng với giá trị tín hiệu đầu vào.
Đặc tính dải sản phẩm đóng mở hoàn toàn ON/OFF
Van bi điện Kosaplus ON/OFF là dòng phổ biến nhất, chiếm tỷ trọng lớn trong các dự án cấp thoát nước, xử lý nước thải và hệ thống làm lạnh công nghiệp. Actuator chỉ hoạt động ở hai trạng thái: mở hoàn toàn (bi van quay 90 độ, thông lưu) và đóng hoàn toàn (bi van quay về 0 độ, chặn dòng).
Thời gian hành trình từ đóng sang mở hoàn toàn (run time) thường từ 5 đến 15 giây tùy kích cỡ van và mô-men actuator. Thông số này quan trọng trong các hệ thống đóng mở liên tục tần suất cao, vì mô tơ hoạt động nhiều sẽ phát nhiệt — cần kiểm tra chu kỳ làm việc (duty cycle) cho phép của từng model.
Tín hiệu phản hồi trạng thái được cung cấp qua công tắc hành trình tích hợp sẵn trong actuator. Tín hiệu này được đưa về PLC hoặc tủ điều khiển để xác nhận van đã đóng hoặc mở hoàn toàn trước khi hệ thống thực hiện bước tiếp theo trong quy trình. Một số phiên bản Kosaplus còn bổ sung đèn LED chỉ thị trạng thái trực tiếp trên thân actuator, hỗ trợ vận hành kiểm tra tại chỗ mà không cần vào tủ điện.
Dải ứng dụng phù hợp cho van ON/OFF Kosaplus:
Hệ thống cấp nước, xử lý nước thải, bể lắng, bể lọc cần cô lập từng tuyến theo lịch vận hành
Hệ thống chữa cháy tự động kích hoạt van theo tín hiệu báo cháy
Đường ống cấp hóa chất định lượng theo mẻ (batch), mở đủ thời gian rồi đóng lại
Hệ thống HVAC: đóng ngắt đường nước lạnh hoặc nước nóng theo tín hiệu từ bộ điều khiển nhiệt độ phòng
>>> Cách lắp van bi thép nối ren kín khít tuyệt đối
Đặc tính dải sản phẩm điều tiết theo góc tuyến tính
Van bi điều khiển điện tuyến tính Kosaplus sử dụng actuator có khả năng dừng ở bất kỳ góc nào trong phạm vi 0–90 độ, tương ứng với tín hiệu điều khiển đầu vào. Ở tín hiệu 4mA (hoặc 0V), van đóng hoàn toàn. Ở 20mA (hoặc 10V), van mở hoàn toàn. Các giá trị trung gian cho góc mở tỷ lệ tuyến tính.
Bo mạch điều khiển bên trong actuator tuyến tính có thêm bộ so sánh vị trí (position feedback) dựa trên chiết áp hoặc encoder, liên tục đối chiếu góc thực tế của bi van với tín hiệu đặt từ hệ thống điều khiển. Nếu có sai lệch, mô tơ hiệu chỉnh đến khi hai giá trị khớp nhau nguyên lý hoạt động tương tự servo cơ bản.
Đặc điểm quan trọng cần lưu ý: van bi không phải là lựa chọn tối ưu cho điều tiết lưu lượng chính xác cao ở vùng mở nhỏ (góc dưới 15 độ) vì đặc tuyến lưu lượng của van bi thay đổi nhanh ở vùng này. Trong các vòng điều khiển yêu cầu độ chính xác cao, van cầu hoặc van bướm phù hợp hơn. Van bi điện tuyến tính Kosaplus phù hợp nhất ở vùng mở trung bình đến lớn, nơi yêu cầu kiểm soát lưu lượng ở mức vừa đủ mà không cần độ phân giải điều tiết quá chi tiết.
Dải ứng dụng phù hợp cho van tuyến tính Kosaplus:
Vòng điều khiển nhiệt độ nước hồi trong hệ thống HVAC: điều chỉnh lưu lượng nước lạnh qua coil theo tải nhiệt thực tế
Hệ thống pha trộn lưu chất: duy trì tỷ lệ hai dòng chất lỏng theo công thức sản xuất
Kiểm soát mực nước bể chứa: điều tiết van cấp theo tín hiệu cảm biến mực nước
Hệ thống tưới tiêu tự động quy mô lớn: phân phối lưu lượng theo từng khu vực theo lịch trình và cảm biến độ ẩm đất